Chuyển động ở cơ sở

Tại xã Quảng Hà, ngay từ đầu năm 2026, xã đã ban hành các kế hoạch về phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở và xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; đồng thời kiện toàn Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, phân công nhiệm vụ tới các cơ quan, đoàn thể và các thôn trên địa bàn. Từ các kế hoạch đó, nhiều tiêu chí tiếp cận pháp luật được cụ thể hóa bằng những phần việc sát với thực tế. Các thông tin pháp luật được niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã, bảng tin và nhà văn hóa các thôn; đăng tải trên trang thông tin điện tử, Zalo mini app, fanpage và các nhóm tuyên truyền ở cơ sở.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, xã đã cấp phát 6.000 tờ rơi, tờ gấp pháp luật; tổ chức 60 hội nghị tuyên truyền trực tiếp và lồng ghép với trên 6.400 lượt người tham dự; duy trì tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh thôn từ 3-5 chuyên mục/tháng với trên 20.000 lượt người nghe; đồng thời duy trì hoạt động của 53 tủ sách pháp luật tại các thôn. Nội dung tuyên truyền cũng được lựa chọn theo hướng thiết thực, tập trung vào những vấn đề người dân thường gặp như đất đai, hôn nhân và gia đình, khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, an ninh mạng, an toàn giao thông, phòng chống bạo lực gia đình…

Song song với công tác tuyên truyền, hòa giải ở cơ sở tiếp tục được địa phương xác định là một trong những nội dung quan trọng trong thực hiện các tiêu chí tiếp cận pháp luật. Hiện xã Quảng Hà duy trì 53 tổ hòa giải với 374 hòa giải viên. Đây là lực lượng trực tiếp nắm bắt tình hình tại khu dân cư, tham gia hòa giải nhiều vụ việc phát sinh ngay từ cơ sở, góp phần hạn chế đơn thư kéo dài và giữ gìn đoàn kết trong nhân dân.

Theo ông Đào Văn Đông, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Quảng Minh 5, xã Quảng Hà, tuyên truyền pháp luật ở cơ sở chỉ thực sự hiệu quả khi gắn với những vấn đề người dân quan tâm. Khi nội dung được giải thích cụ thể, dễ hiểu thì bà con cũng dễ đồng thuận hơn; nhiều vụ việc được trao đổi, hòa giải ngay từ đầu nên không phát sinh phức tạp trong khu dân cư.

Theo ông Đoàn Văn Tươi, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Quảng Hà, địa phương đang tập trung triển khai các tiêu chí tiếp cận pháp luật gắn với công tác quản lý, điều hành và phục vụ người dân ở cơ sở. Vì vậy, từ công khai thông tin pháp luật, tuyên truyền, hòa giải ở cơ sở đến hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính đều được thực hiện theo hướng sát thực tế, tạo thuận lợi hơn cho người dân trong tiếp cận và thực hiện các quy định của pháp luật.

Từ những phần việc cụ thể ở cơ sở cho thấy, việc xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật không chỉ dừng ở yêu cầu hoàn thiện các tiêu chí theo quy định mà đang từng bước gắn với nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và phục vụ người dân tại địa phương.

Lấy hiệu quả thực chất làm thước đo

Năm 2026, việc xây dựng xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật trên địa bàn Quảng Ninh được triển khai trong bối cảnh có nhiều quy định mới, yêu cầu mới. Theo đó, việc đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được định hướng chú trọng hơn đến hiệu quả thực hiện các tiêu chí và kết quả triển khai thực tế ở cơ sở.

Theo Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, việc đánh giá cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được thực hiện trên 3 tiêu chí gồm: Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải ở cơ sở. Hệ thống tiêu chí được xây dựng theo hướng tinh gọn, tập trung vào những nội dung gắn trực tiếp với quá trình tổ chức thực hiện pháp luật ở cơ sở.

Từ những yêu cầu đó, Quảng Ninh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm việc thực hiện các tiêu chí thống nhất trên toàn tỉnh. Sở Tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Công văn số 629/UBND-NC ngày 14/02/2026 về hướng dẫn tổ chức đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật trên địa bàn tỉnh; đồng thời tổ chức hội nghị tập huấn nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở và hướng dẫn đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2026 cho đội ngũ cán bộ cấp xã. Nội dung tập huấn tập trung vào việc triển khai các quy định mới, hướng dẫn thực hiện các tiêu chí tiếp cận pháp luật và tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện ở cơ sở, nhất là công tác hòa giải ở cơ sở, phổ biến giáo dục pháp luật, cập nhật hồ sơ, tài liệu minh chứng và tổ chức đánh giá theo quy định mới.

Ông Nguyễn Chính Nghĩa, Phó Giám đốc Sở Tư pháp, cho biết: Để triển khai các quy định mới thống nhất trên toàn tỉnh, ngành tư pháp đang tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, hướng dẫn và tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai các tiêu chí tiếp cận pháp luật ở cơ sở.

Nâng cao chất lượng các tiêu chí, các địa phương trên địa bàn tỉnh cũng từng bước đổi mới phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng sát thực tế hơn. Bên cạnh các hội nghị tuyên truyền trực tiếp, nhiều nơi đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng mạng xã hội, các nền tảng số và hệ thống truyền thanh cơ sở để đưa pháp luật đến gần người dân hơn. Công tác hòa giải ở cơ sở tiếp tục được quan tâm củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động. Đây là lực lượng trực tiếp tham gia giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh tại cộng đồng dân cư; góp phần hạn chế đơn thư, giữ gìn đoàn kết trong nhân dân.

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, nhất là sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nhiều cán bộ cấp xã kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực công tác; việc cập nhật hồ sơ, tài liệu minh chứng ở một số địa phương còn chưa đồng đều; năng lực ứng dụng công nghệ thông tin ở cơ sở có nơi còn hạn chế. Tuy nhiên, từ thực tế triển khai cho thấy, việc xây dựng cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật đang từng bước đi vào thực chất hơn, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở và chất lượng phục vụ người dân.

Thanh Hoa

Báo, Phát thanh và Truyền hình Quảng Ninh