Trong thời gian vừa qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính đã ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật quan trọng, tác động trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước trong các lĩnh vực thuế, tài chính, an sinh xã hội, hoạt động quỹ và phát triển ngành sữa. Cụ thể như sau:
1. Nghị định số 373/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 126/2020/NĐ-CP về quản lý thuế
Ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 373/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
Nghị định tập trung điều chỉnh các nội dung liên quan đến khai thuế, nộp thuế, quản lý rủi ro trong quản lý thuế, trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan thuế trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng. Việc sửa đổi lần này nhằm tăng tính minh bạch, siết chặt kỷ luật tài chính – ngân sách, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Đây là bước tiếp tục hoàn thiện thể chế quản lý thuế theo hướng hiện đại, đồng bộ với hệ thống hóa đơn điện tử và cơ sở dữ liệu quốc gia về thuế.
2. Nghị định số 06/2026/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội
Ngày 10/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 06/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội.
Nghị định quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, cơ chế tài chính và nguyên tắc hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội; đồng thời làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong việc phối hợp thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi.
Văn bản này có ý nghĩa đặc biệt trong việc củng cố vai trò của tín dụng chính sách như một trụ cột bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, hỗ trợ người yếu thế và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.
3. Nghị định số 03/2026/NĐ-CP về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện
Ngày 09/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 03/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện.
Nghị định quy định cụ thể về điều kiện thành lập, hồ sơ, thẩm quyền cho phép thành lập; nguyên tắc tổ chức, hoạt động; chế độ tài chính, kế toán; quyền và nghĩa vụ của quỹ; trách nhiệm quản lý nhà nước đối với quỹ xã hội, quỹ từ thiện.
Việc ban hành Nghị định nhằm tăng cường công khai, minh bạch, phòng ngừa việc lợi dụng danh nghĩa từ thiện để trục lợi, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng để các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động nhân đạo, thiện nguyện đúng pháp luật, đúng mục đích.
4. Thông tư số 11/2026/TT-BTC quy định phí thuộc lĩnh vực đường sắt
Ngày 10/02/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí thuộc lĩnh vực đường sắt.
Thông tư xác định cụ thể mức thu đối với các loại phí trong hoạt động quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt; quy định trách nhiệm của tổ chức thu phí; chế độ kê khai, nộp và quản lý phí theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.
Việc ban hành Thông tư góp phần bảo đảm thống nhất quản lý tài chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt, đồng thời tăng cường kỷ cương, minh bạch trong thu – nộp ngân sách nhà nước.
5. Quyết định số 309/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển ngành sữa
Ngày 23/02/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 309/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển ngành sữa giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Chiến lược đề ra mục tiêu phát triển ngành sữa theo hướng hiện đại, bền vững, nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh; tăng tỷ lệ tự chủ nguồn nguyên liệu trong nước; đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị.
Đây là định hướng quan trọng nhằm bảo đảm an ninh dinh dưỡng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng cao.
6. Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân
Theo đó, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo theo thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15.
Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo. Trường hợp trong 3 năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu nhưng chưa phát sinh thu nhập chịu thuế, thì thời gian miễn, giảm thuế được tính từ năm thứ 4…
Đáng chú ý, Nghị định dành ưu đãi riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu. Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận.
