Luật sửa đổi, bổ sung 21 điều và bãi bỏ 17 điều của Luật Tổ chức Quốc hội số 57/2014/QH13 đã được Quốc hội thông qua năm 2014 (sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2020) với các nội dung như sau:
Một là, luật quy định rõ hơn thẩm quyền lập pháp của Quốc hội và phân quyền cụ thể cho Chính phủ và các cơ quan. Luật sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 5 của Luật Tổ chức Quốc hội nhằm xác định cụ thể hơn những nội dung cần được quy định bằng luật, nghị quyết của Quốc hội để phân định thẩm quyền của Quốc hội với thẩm quyền của Chính phủ và các cơ quan nhà nước khác trong công tác xây dựng pháp luật và hoàn thiện thể chế.
Đồng thời, Luật quy định có tính nguyên tắc, định hướng về mức độ chi tiết cần được quy định trong các đạo luật của Quốc hội, làm cơ sở cho việc thực hiện thẩm quyền làm luật và sửa đổi luật của Quốc hội, phù hợp với nội dung đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật.
Hai là, Luật không quy định số lượng, tên gọi cụ thể của các cơ quan của Quốc hội mà chỉ quy định khái quát về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội làm cơ sở để Quốc hội quyết định việc thành lập các cơ quan của Quốc hội theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trên cơ sở đó, Luật sửa đổi, bổ sung các điều 53, 60, 66, 67, 68, 84 và bãi bỏ các điều 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 85, 86, 87, khoản 2 Điều 80 của Luật Tổ chức Quốc hội.
Ba là, sửa đổi, bổ sung quy định về kỳ họp Quốc hội theo hướng cụ thể hóa quy định về “Quốc hội họp bất thường” tại khoản 2 Điều 83 của Hiến pháp thành: “Kỳ họp không thường lệ của Quốc hội được tổ chức khi có yêu cầu của Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội để kịp thời xem xét, quyết định các vấn đề cấp bách thuộc thẩm quyền của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại”.
Bốn là, luật bổ sung trường hợp tạm đình chỉ việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khi có cơ sở xác định phải xử lý kỷ luật từ cảnh cáo trở lên đối với ĐBQH là cán bộ, công chức, viên chức mà cơ quan có thẩm quyền đã có văn bản đề nghị tạm đình chỉ việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của ĐBQH đối với đại biểu đó. Đồng thời, luật bổ sung quy định trở lại thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu khi cơ quan có thẩm quyền có quyết định, kết luận về việc không có vi phạm, không xử lý kỷ luật.
Trường hợp ĐBQH bị xử lý kỷ luật thì tùy theo tính chất, mức độ mà có thể xin thôi làm nhiệm vụ đại biểu hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định việc cho trở lại thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu hay đề nghị Quốc hội bãi nhiệm ĐBQH. Việc tạm đình chỉ thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của ĐBQH cần được tiến hành hết sức thận trọng bởi có ảnh hưởng lớn tới cá nhân ĐBQH, đồng thời ảnh hưởng tới hoạt động của Quốc hội do làm việc theo chế độ hội nghị, quyết định theo đa số.
Bên cạnh các nội dung nêu trên, Luật cũng kết hợp sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội nhằm thực hiện các quy định mới của cấp có thẩm quyền hoặc trong quá trình thi hành Luật Tổ chức Quốc hội thời gian qua có phát sinh vướng mắc, bất cập, cụ thể là:
Sửa đổi, bổ sung quy định về việc Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ các chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn để bảo đảm đồng bộ, thống nhất với quy định của pháp luật hiện hành.
Sửa đổi, bổ sung quy định về việc đại biểu Quốc hội tham gia làm thành viên và tham gia hoạt động của Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội bảo đảm phù hợp với năng lực chuyên môn, yêu cầu công tác và khả năng bố trí thời gian tham gia đầy đủ hoạt động của các cơ quan của Quốc hội của đại biểu Quốc hội Quy trình thực hiện chi tiết sẽ được cụ thể hóa trong nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong xây dựng luật, pháp lệnh, nghị quyết bảo đảm phù hợp với những định hướng đổi mới trong quy trình xây dựng luật quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi).
