Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng cũng là nhóm phải đối mặt với nhiều rào cản trong việc tiếp cận và thực thi pháp luật. Trước yêu cầu ngày càng cao về tuân thủ pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, Quảng Ninh đang triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ pháp lý từ cấp tỉnh đến cơ sở, từng bước chuyển từ phổ biến quy định pháp luật sang tư vấn, đối thoại và đồng hành cùng doanh nghiệp, hộ kinh doanh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Đa dạng hóa các kênh hỗ trợ pháp lý
Để đưa công tác hỗ trợ pháp lý đi vào chiều sâu, bảo đảm doanh nghiệp và hộ kinh doanh được tiếp cận thông tin pháp luật kịp thời, ngay từ đầu năm 2026, tỉnh tiếp tục triển khai Nghị định số 55/2019/NĐ-CP của Chính phủ về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2026-2030; đồng thời ban hành Kế hoạch số 66/KH-UBND ngày 15/2/2026 về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh năm 2026. Trên cơ sở đó, các sở, ngành, địa phương đã xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực, địa bàn.
Sở Tư pháp tổ chức hội nghị tập huấn kiến thức pháp luật và kỹ năng tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh.
Cùng với hoàn thiện cơ chế, chính sách, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động hỗ trợ pháp lý. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh hiện có thể tiếp cận thông tin pháp luật qua nhiều nền tảng số khác nhau. Sở Tư pháp duy trì chuyên mục “Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp” trên Cổng thông tin điện tử của đơn vị, Trang thông tin phổ biến giáo dục pháp luật tỉnh và nền tảng Zalo OA. Thuế tỉnh tăng cường hỗ trợ người nộp thuế qua website, Zalo OA, Facebook và các kênh tương tác trực tuyến; Ban Quản lý Khu kinh tế xây dựng các chuyên mục “Văn bản pháp luật”, “Dành cho nhà đầu tư” và các nhóm Zalo để kịp thời cung cấp thông tin, giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp.
Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2026 đến nay, Sở Tài chính đã hỗ trợ trên 800 lượt người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh trực tuyến trên Hệ thống Thông tin đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử. Hoạt động hỗ trợ pháp lý ngày càng gắn chặt với cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công cho doanh nghiệp.
Công chức Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các thủ tục thông quan. Ảnh: Hoàng Nga
Song song với các nền tảng trực tuyến, hoạt động cung cấp thông tin pháp luật tiếp tục được triển khai rộng khắp bằng nhiều hình thức. Trong 6 tháng đầu năm, Sở Tư pháp đăng tải 40 tin, bài liên quan đến quy định pháp luật trong kinh doanh, thương mại, thương mại điện tử, chính sách thuế và các nguy cơ vi phạm pháp luật thường gặp đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Nhiều sở, ngành cũng chủ động xây dựng infographic, video hướng dẫn, phóng sự truyền hình, tài liệu điện tử và các chuyên trang hỗ trợ pháp lý nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin thuận lợi hơn.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, các sở, ban, ngành trên địa bàn tỉnh đã tổ chức 167 cuộc tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật liên quan đến hoạt động hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp và các lĩnh vực quản lý chuyên ngành. Nội dung tập trung vào những lĩnh vực doanh nghiệp thường phát sinh vướng mắc như thuế, bảo hiểm xã hội, đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, an toàn lao động và phòng cháy chữa cháy.
Ông Trần Đông Nam, chủ hộ kinh doanh tại khu phố Đại Yên 1, phường Tuần Châu cho biết: Sau khi tham gia hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật về bảo hiểm xã hội, tôi hiểu rõ hơn ý nghĩa, lợi ích của việc tham gia bảo hiểm xã hội đối với chủ cơ sở và người lao động. Đồng thời mong muốn các cơ quan chức năng tiếp tục duy trì những chương trình hướng dẫn thường xuyên để hộ kinh doanh kịp thời cập nhật các quy định mới.
Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh biên soạn, phát hành tài liệu hỗ trợ pháp lý theo hướng ngắn gọn, dễ tra cứu. Sở Tư pháp đã biên soạn 2 loại tờ gấp pháp luật về hóa đơn điện tử và các chính sách hỗ trợ pháp lý dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh; Thuế tỉnh phát hành hơn 11.000 tờ rơi tuyên truyền miễn phí cho người nộp thuế.
Phường Hoàng Quế tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình
doanh nghiệp.
Thu hẹp khoảng trống pháp lý cho doanh nghiệp
Bên cạnh việc cung cấp thông tin pháp luật, mục tiêu lớn hơn của hoạt động hỗ trợ pháp lý là giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật và chủ động phòng ngừa rủi ro trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
Theo TS Trần Minh Sơn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (Cục Pháp luật Dân sự – Kinh tế, Bộ Tư pháp), doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp nhưng vẫn còn khoảng trống đáng kể về thông tin pháp lý, khả năng tiếp cận tư vấn pháp luật và nhận diện rủi ro trong các giao dịch kinh doanh. Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong quá trình hoạt động và cần được hỗ trợ nhiều hơn từ các cơ quan quản lý nhà nước.
Báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh giải đáp chính sách về BHXH cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trên địa bàn phường Tuần Châu tại hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật do Sở Tư pháp phối hợp với UBND phường tổ chức.
Thực tế tại Quảng Ninh cho thấy hoạt động tư vấn, đối thoại và hỗ trợ trực tiếp đang ngày càng được chú trọng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các sở, ban, ngành trong toàn tỉnh đã tổ chức 324 hội nghị đối thoại, diễn đàn, gặp mặt doanh nghiệp; đồng thời triển khai nhiều hoạt động tư vấn, hỗ trợ theo từng lĩnh vực chuyên ngành. Riêng Thuế tỉnh đã hỗ trợ trực tiếp hơn 20.000 lượt người nộp thuế, hỗ trợ qua điện thoại hơn 2.500 lượt người nộp thuế và ban hành 60 văn bản hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc.
Từ thực tiễn tư vấn, Luật sư Đặng Thị Kim Dung, Giám đốc Công ty Luật TNHH LK&Cộng sự, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh, cho rằng các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp vướng mắc trong thủ tục hành chính, quản trị nội bộ và kiểm soát rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, tính chủ động tìm kiếm dịch vụ tư vấn pháp lý của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế. Vì vậy, việc duy trì các chương trình tư vấn định kỳ, thường xuyên sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thông tin hơn, nâng cao hiệu quả phòng ngừa rủi ro pháp lý.
Cùng với đó, UBND tỉnh công bố mạng lưới tư vấn viên pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định số 1423/QĐ-UBND ngày 24/4/2026. Thông qua mạng lưới này, doanh nghiệp được lựa chọn tổ chức, cá nhân tư vấn phù hợp để hỗ trợ pháp lý trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời được hỗ trợ chi phí tư vấn theo quy định, góp phần giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trong bối cảnh Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch và thuận lợi, việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hỗ trợ pháp lý sẽ tiếp tục là một trong những giải pháp quan trọng để đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh phát triển ổn định, bền vững.
Thanh Hoa
Chương trình phối hợp PBGDPL & truyền thông năm 2026
