Bộ Tư pháp vừa biên soạn và phát hành tài liệu “50 câu hỏi đáp nghiệp vụ đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật” – một tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ thiết thực, kịp thời và rất cần thiết cho chính quyền cấp xã, Sở Tư pháp các tỉnh/thành phố cũng như các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong bối cảnh triển khai Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 15/2025/TT-BTP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026).
Nội dung chính của tài liệu
Tài liệu được chia thành hai phần rõ ràng:
- Phần I: Những vấn đề chung (20 câu): Tập trung giải đáp các nội dung cốt lõi như mục đích, ý nghĩa, nguyên tắc đánh giá, công nhận; điểm mới của các tiêu chí, chỉ tiêu so với quy định cũ; điều kiện công nhận đạt chuẩn; thẩm quyền, trình tự, thủ tục tự đánh giá và lập hồ sơ tại cấp xã; vai trò thẩm định của Sở Tư pháp; công khai kết quả; hướng dẫn về thời gian lấy số liệu; đánh giá sự hài lòng của người dân; liên kết với tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030; và các giải pháp hỗ trợ tập huấn, ứng dụng công nghệ.
- Phần II: Về các chỉ tiêu, tiêu chí cụ thể (30 câu): Hướng dẫn chi tiết cách đánh giá từng chỉ tiêu thuộc 3 tiêu chí chính theo Phụ lục I Thông tư 15/2025/TT-BTP, bao gồm:
- Tiêu chí 1: Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (3 chỉ tiêu).
- Tiêu chí 2: Tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật (7 chỉ tiêu).
- Tiêu chí 3: Hòa giải ở cơ sở (4 chỉ tiêu).
Mỗi câu hỏi đều được trả lời cụ thể, kèm ví dụ tình huống thực tế, cách tính tỷ lệ %, căn cứ pháp lý chi tiết và lưu ý thực hiện để tránh hình thức, đảm bảo tính thực chất.
Điểm mới nổi bật so với quy định trước đây
Tài liệu nhấn mạnh các điểm mới quan trọng của Quyết định 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư 15/2025/TT-BTP:
- Tinh gọn chỉ còn 3 tiêu chí – 14 chỉ tiêu (tập trung vào lĩnh vực quản lý của ngành Tư pháp), định lượng tối đa, loại bỏ nội dung trùng lắp với các bộ tiêu chí khác.
- Thay đổi thẩm quyền: Chủ tịch UBND tỉnh quyết định công nhận (thay vì cấp huyện).
- Đơn giản hóa thủ tục: Tự đánh giá tại xã → Sở Tư pháp thẩm định → Chủ tịch UBND tỉnh quyết định.
- Không dùng điểm số mà dùng mức độ đạt chuẩn (đạt 100% các nội dung quy định tại Phụ lục I).
- Tăng cường phân cấp cho địa phương về thời gian lấy số liệu, quy trình nội bộ/điện tử và đánh giá sự hài lòng của người dân.
Ý nghĩa và giá trị thực tiễn
Tài liệu giúp chính quyền cấp xã:
- Hiểu rõ trách nhiệm trong việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, tiếp cận thông tin, phổ biến giáo dục pháp luật và hòa giải cơ sở.
- Thực hiện tự đánh giá, lập hồ sơ đúng quy trình, tránh “chạy theo thành tích”.
- Xây dựng môi trường pháp lý gần dân, minh bạch, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa từ cơ sở.
Đồng thời, đây là tài liệu quan trọng để các địa phương triển khai đồng bộ, gắn với đánh giá xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 và tinh gọn bộ máy hành chính.
Tài liệu được trình bày dưới dạng hỏi – đáp ngắn gọn, dễ hiểu, kèm mẫu biểu theo Phụ lục II Thông tư 15/2025/TT-BTP, rất thuận lợi cho công chức cấp xã và cán bộ Tư pháp sử dụng trong thực tiễn.
“50 câu hỏi đáp nghiệp vụ đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật” ” là cẩm nang hữu ích, góp phần nâng cao chất lượng công tác đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật theo tinh thần đổi mới, thực chất và vì người dân. Các địa phương nên tổ chức tập huấn, tuyên truyền rộng rãi để tài liệu sớm đi vào cuộc sống, hỗ trợ hiệu quả cho công tác xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh.
