Nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng, đồng thời kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vi phạm về trật tự xây dựng, tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành Quyết định số 20/2026/QĐ-UBND quy định một số nội dung về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn tỉnh. Đây được xem là bước hoàn thiện cơ chế quản lý trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và đầu tư xây dựng tại địa phương ngày càng phát triển mạnh mẽ.
Quy định mới được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật hiện hành về xây dựng, xử lý vi phạm hành chính, phòng cháy chữa cháy và các nghị định liên quan đến phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước. Theo đó, việc quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn tỉnh sẽ được thực hiện theo nguyên tắc rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng, tránh tình trạng chồng chéo hoặc buông lỏng quản lý. Trong nội dung quy định, tất cả các công trình xây dựng trên địa bàn tỉnh đều phải được quản lý xuyên suốt từ khi tiếp nhận thông báo khởi công đến khi hoàn thành và đưa vào sử dụng. Việc kiểm tra, giám sát được yêu cầu thực hiện công khai, minh bạch, đúng trình tự thủ tục pháp luật và không gây cản trở hoạt động bình thường của tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời, mọi hành vi vi phạm trật tự xây dựng đều phải được phát hiện và xử lý kịp thời nhằm đảm bảo kỷ cương trong hoạt động xây dựng.
Một điểm đáng chú ý trong quy định lần này là việc phân công trách nhiệm cụ thể cho các cấp, ngành trong công tác quản lý trật tự xây dựng. Trong đó, chính quyền cấp xã, phường và đặc khu được giao trách nhiệm toàn diện trong việc theo dõi, kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn quản lý. Các địa phương có trách nhiệm tiếp nhận thông báo khởi công công trình, giám sát quá trình thi công, kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn hoặc cưỡng chế đối với công trình vi phạm theo thẩm quyền. Song song với đó, Sở Xây dựng giữ vai trò cơ quan tham mưu và hướng dẫn chung, đồng thời thực hiện kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất nhằm đôn đốc các địa phương thực hiện đúng quy định. Cơ quan này cũng có trách nhiệm tổng hợp tình hình quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn toàn tỉnh để báo cáo và đề xuất các giải pháp chấn chỉnh kịp thời đối với những tồn tại, hạn chế phát sinh trong quá trình thực hiện. Đối với các khu công nghiệp và cụm công nghiệp, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cùng với Sở Công Thương được giao trách nhiệm phối hợp với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương để kiểm tra, xử lý các sai phạm trong phạm vi quản lý. Bên cạnh đó, lực lượng công an cũng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự trong quá trình cưỡng chế công trình vi phạm khi cần thiết.
Quy định mới cũng xác định rõ nội dung kiểm tra trật tự xây dựng, bao gồm việc kiểm tra hồ sơ pháp lý của công trình, kiểm tra hiện trường thi công cũng như việc tuân thủ các quy định về an toàn lao động, vệ sinh môi trường và phòng cháy chữa cháy. Đối với các công trình có nguy cơ cháy nổ hoặc thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy, việc kiểm tra còn bao gồm hệ thống báo cháy, chữa cháy, lối thoát nạn và các điều kiện bảo đảm an toàn khác.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, tỉnh cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác theo dõi, kiểm tra trật tự xây dựng. Các thông tin liên quan đến dự án, công trình xây dựng sẽ được cập nhật vào hệ thống dữ liệu về hoạt động xây dựng nhằm phục vụ công tác quản lý, giám sát và thống kê. Đồng thời, khuyến khích người dân và tổ chức phản ánh các vi phạm trật tự xây dựng thông qua cổng thông tin điện tử hoặc các ứng dụng trực tuyến để tăng cường giám sát cộng đồng.
Quyết định cũng nhấn mạnh trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về trật tự xây dựng đến người dân và doanh nghiệp. Việc nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của cộng đồng được xem là yếu tố quan trọng giúp hạn chế các vi phạm ngay từ đầu, góp phần xây dựng môi trường đô thị văn minh, trật tự và phát triển bền vững.
Có hiệu lực thi hành từ ngày 20/3/2026, Quyết định số 20/2026/QĐ-UBND được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển rõ nét trong công tác quản lý trật tự xây dựng tại Quảng Ninh. Khi trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị được xác định cụ thể và cơ chế phối hợp được thiết lập chặt chẽ, việc kiểm soát các vi phạm xây dựng sẽ trở nên hiệu quả hơn, qua đó góp phần bảo đảm kỷ cương pháp luật, nâng cao chất lượng quản lý đô thị và thúc đẩy sự phát triển bền vững của tỉnh trong thời gian tới.
