Ngày 23/4/2026, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Trong đó có nhiều thay đổi quan trọng, hướng tới đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số và phân cấp quản lý.

1. Quy định mới đã nêu cụ thể việc công chứng phải thực hiện bằng bằng văn bản

Luật Công chứng năm 2024 quy định công chứng là dịch vụ công do công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng thực hiện nhằm chứng nhận tính xác thực, tính hợp pháp của giao dịch mà pháp luật quy định phải công chứng, hoặc giao Chính phủ quy định phải công chứng, hoặc theo yêu cầu tự nguyện của cá nhân, tổ chức.

Tuy nhiên, Luật Công chứng sửa đổi năm 2026 đã có điều chỉnh quan trọng, theo đó công chứng được xác định là dịch vụ công do công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng thực hiện để chứng nhận tính xác thực, tính hợp pháp của các giao dịch bằng văn bản thuộc diện phải công chứng, hoặc theo yêu cầu tự nguyện của cá nhân, tổ chức. Quy định này nhấn mạnh rõ hình thức “bằng văn bản” của giao dịch, qua đó tăng cường tính minh bạch và giá trị pháp lý trong hoạt động công chứng, góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự.

2. Thẩm quyền bổ nhiệm công chứng viên

Theo Luật năm 2024, Bộ trưởng Bộ Tư pháp có thẩm quyền bổ nhiệm công chứng viên. Tuy nhiên để phù hợp với chủ trương phân quyền, phân cấp hiện hành tại Nghị định 121/2025/NĐ-CP. Do đó, Luật sửa đổi năm 2026 đã chuyển thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm công chứng viên để hành nghề công chứng và thực hiện một số nhiệm vụ chứng thực theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp  tỉnh thay thế Bộ trưởng Bộ tư pháp thực hiện các nhiệm vụ:

– Công nhận tương đương đối với người được đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài (sửa đổi, bổ sung khoản 6 Điều 11 Luật Công chứng 2024);

– Bổ nhiệm công chứng viên (sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 13 Luật Công chứng 2024);

– Miễn nhiệm công chứng viên (sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 16 Luật Công chứng 2024);

– Bổ nhiệm lại công chứng viên (sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 17 Luật Công chứng 2024).

– Ban hành Đề án quản lý, phát triển các tổ chức hành nghề công chứng (sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 19 Luật Công chứng 2024).

3. Hồ sơ yêu cầu công chứng

Theo Luật năm 2024, ngoài dự thảo giao dịch, người yêu cầu công chứng phải nộp các bản sao: giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng, gồm: thẻ căn cước hoặc hộ chiếu hoặc giấy tờ khác để xác định nhân thân của người yêu cầu công chứng theo quy định của pháp luật; giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hoặc bản án, quyết định của Tòa án hoặc quyết định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc xử lý tài sản hoặc giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng trong trường hợp giao dịch liên quan đến tài sản đó; giấy tờ khác có liên quan đến giao dịch mà pháp luật quy định phải có. Tuy nhiên Luật sửa đổi năm 2026 cho phép người yêu cầu công chứng có thể cung cấp bản sao giấy hoặc bản sao điện tử hoặc bản chính điện tử các giấy tờ nêu trên.

4. Công chứng viên không được yêu cầu vừa ký vừa điểm chỉ

Trước đây, khoản 4 Điều 50 Luật Công chứng 2024 quy định việc điểm chỉ có thể được thực hiện đồng thời với việc ký trong những trường hợp sau đây: