Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) với nhiều quy định mới đang được Quảng Ninh tích cực tuyên truyền, phổ biến đến người dân. Cùng với việc duy trì, đa dạng hóa các hình thức truyền thông, tỉnh tiếp tục nâng cao nhận thức về chính sách BHXH, BHYT, nhất là BHXH tự nguyện và BHYT theo hộ gia đình, góp phần mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội.

Lan tỏa chính sách

BHXH, BHYT là hai chính sách an sinh xã hội quan trọng, góp phần bảo đảm thu nhập khi hết tuổi lao động, giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh và tạo nền tảng ổn định cho phát triển kinh tế – xã hội. Để chính sách đi vào cuộc sống, công tác truyền thông luôn được xác định là khâu then chốt, nhất là đối với lao động khu vực phi chính thức, hộ kinh doanh và người lao động tự do.

Những năm qua, BHXH tỉnh chủ động phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Y tế, LĐLĐ tỉnh, các tổ chức chính trị – xã hội, các địa phương và các tổ chức dịch vụ thu triển khai nhiều hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng. Bên cạnh các hội nghị tập trung, việc đối thoại trực tiếp tại khu dân cư, chợ truyền thống, trung tâm thương mại, thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, infographic, bản tin điện tử… được đẩy mạnh, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ hiểu và dễ thực hiện.

Cùng với tuyên truyền, phổ biến chính sách BHXH, BHYT, BHTN, nội dung về BHXH tự nguyện và BHYT theo hộ gia đình luôn được lồng ghép, nhấn mạnh nhằm nâng cao nhận thức và vận động người dân, nhất là lao động khu vực phi chính thức tham gia chính sách an sinh. Riêng năm 2025, toàn tỉnh tổ chức 255 hội nghị tuyên truyền với gần 16.000 lượt người tham dự, 110 lễ ra quân tuyên truyền BHXH toàn dân; thực hiện hơn 295 tin, bài, 21 phóng sự chuyên đề, hơn 125.000 lượt phát thanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở cùng hàng nghìn sản phẩm truyền thông trên môi trường số.

Công tác truyền thông tiếp tục được duy trì trong 5 tháng đầu năm 2026. Toàn tỉnh tổ chức 79 hội nghị với trên 4.400 lượt người tham dự; đăng tải 365 tin, bài, phóng sự; phát hành gần 22.000 tờ rơi, tờ gấp; tổ chức 40 lễ ra quân và hướng dẫn hàng trăm người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng VssID. Thông qua các hoạt động này, những quy định mới của Luật BHXH năm 2024 cùng chính sách BHXH tự nguyện, BHYT theo hộ gia đình được truyền tải đến đông đảo người dân bằng nhiều hình thức phù hợp, dễ tiếp cận.

Không chỉ phổ biến các quy định của pháp luật, các hội nghị còn dành nhiều thời gian đối thoại, giải đáp trực tiếp những băn khoăn của người dân về mức đóng, phương thức tham gia, quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình; điều kiện hưởng lương hưu, quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT cũng như những điểm mới của Luật BHXH năm 2024. Qua đó, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên, góp phần mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT trên địa bàn tỉnh.

Mở rộng diện bao phủ, hướng tới an sinh bền vững

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, sau hơn hai năm thực hiện Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐND, số người tham gia BHXH tự nguyện tăng từ 27.107 người năm 2023 lên 46.600 người vào cuối năm 2025, tăng 71,9%, vượt mục tiêu Nghị quyết số 28-NQ/TW về tỷ lệ bao phủ BHXH tự nguyện. Đến ngày 31/5/2026, toàn tỉnh có 50.449 người tham gia BHXH tự nguyện, tăng 24,9% so với cùng kỳ năm trước và vượt kế hoạch BHXH Việt Nam giao. Riêng trong tháng 5 đã phát triển mới 3.968 người tham gia.

Đối với BHYT, năm 2025 tỷ lệ bao phủ BHYT toàn tỉnh đạt 95,75% dân số. Đến hết tháng 5/2026, số người tham gia đạt 1.329.810 người, tỷ lệ bao phủ 96,4% dân số, tiếp tục hoàn thành chỉ tiêu được giao.

Đáng chú ý, Luật BHXH năm 2024 mở rộng thêm nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về chế độ hưu trí, tử tuất, tăng cường các biện pháp xử lý hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH… Đây là những quy định quan trọng nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận chính sách và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động.

Đối với người lao động tự do, hộ kinh doanh, tiểu thương hay nông dân, tham gia BHXH tự nguyện không chỉ là tích lũy cho tuổi già mà còn là giải pháp bảo đảm cuộc sống lâu dài khi không còn khả năng lao động. Khi đủ điều kiện hưởng lương hưu, người tham gia còn được cấp thẻ BHYT miễn phí để chăm sóc sức khỏe và được hưởng các chế độ theo quy định. Trong khi đó, BHYT hộ gia đình giúp chia sẻ đáng kể chi phí khám, chữa bệnh khi không may gặp rủi ro về sức khỏe, giảm gánh nặng tài chính cho mỗi gia đình.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng những chính sách hỗ trợ phù hợp và phương thức truyền thông ngày càng đổi mới, Quảng Ninh đang từng bước mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT, tạo nền tảng vững chắc để thực hiện mục tiêu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế toàn dân và xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững.

Thanh Hoa

Chương trình phối hợp PBGDPL và truyền thông năm 2026