Những năm qua, công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh luôn được các cấp, ngành quan tâm triển khai hiệu quả, trở thành “cầu nối” gắn kết cộng đồng, góp phần hạn chế đơn thư khiếu kiện vượt cấp, giữ vững ANTT và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Tại đặc khu Cô Tô, công tác hòa giải ở cơ sở thời gian qua được triển khai đồng bộ, hiệu quả. UBND đặc khu đã phối hợp kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải viên ở cơ sở. Đến nay, toàn đặc khu có 13 tổ hòa giải với 78 hòa giải viên được công nhận theo quy định với sự tham gia của những người có uy tín, trách nhiệm như cán bộ hưu trí, cựu chiến binh, hội phụ nữ, đoàn thanh niên, trưởng khu phố… Trong năm 2025 và 3 tháng đầu năm 2026, các tổ hòa giải trên địa bàn đã tiếp nhận, giải quyết 8 vụ việc, tỷ lệ hòa giải thành đạt 97%, góp phần giải quyết kịp thời các mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng dân cư, giữ gìn ANTT tại địa phương.

Còn tại đặc khu Vân Đồn, công tác hòa giải ở cơ sở tiếp tục được quan tâm triển khai hiệu quả. Hiện toàn đặc khu có 72 tổ hòa giải với 443 hòa giải viên. Các tổ hòa giải tại thôn, khu dân cư bảo đảm chất lượng nguồn lực và hiệu quả hoạt động. Công tác tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng hòa giải được quan tâm thực hiện thường xuyên, kịp thời nhằm giúp hòa giải viên cập nhật kiến thức pháp luật mới, nâng cao kỹ năng xử lý tình huống, vận động quần chúng. Do đó, các tổ hòa giải đã tham gia tiếp nhận và giải quyết hàng chục vụ việc liên quan đến mâu thuẫn trong sinh hoạt, mâu thuẫn trong gia đình…

Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc tranh chấp đất đai, mâu thuẫn gia đình hay bất đồng trong sinh hoạt cộng đồng nếu không được giải quyết kịp thời rất dễ phát sinh điểm nóng, ảnh hưởng đến tình hình ANTT địa phương. Tuy nhiên, thông qua công tác hòa giải, nhiều vụ việc đã được xử lý thấu tình đạt lý, giúp các bên hiểu và tự nguyện chấp hành, tránh phải đưa ra cơ quan chức năng hoặc tòa án giải quyết.

Theo số liệu thống kê, hiện nay toàn tỉnh có 1.415 tổ hòa giải với 9.264 hòa giải viên. Năm 2025, toàn tỉnh tiếp nhận 730 vụ việc hòa giải, trong đó hòa giải thành 663 vụ, đạt 90,8% tổng số vụ việc.

Để nâng cao chất lượng hòa giải ở cơ sở, các địa phương thường xuyên tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức pháp luật cho đội ngũ hòa giải viên. Nội dung tập huấn tập trung vào Luật Hòa giải ở cơ sở, Luật Đất đai, Luật Hôn nhân và Gia đình, kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng tuyên truyền, vận động quần chúng… Qua đó giúp hòa giải viên nâng cao trình độ chuyên môn, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cũng được đẩy mạnh thông qua nhiều hình thức góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật của người dân và chủ động giải quyết mâu thuẫn trên tinh thần đoàn kết, xây dựng. Các địa phương cũng gắn công tác hòa giải với xây dựng khu dân cư văn hóa, gia đình văn hóa, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Qua đó, phát huy vai trò tự quản của nhân dân, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác hòa giải ở cơ sở vẫn còn một số khó khăn như đội ngũ hòa giải viên chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm, chế độ hỗ trợ còn hạn chế; một số vụ việc phức tạp liên quan đến đất đai, hôn nhân gia đình kéo dài gây khó khăn cho công tác hòa giải. Vì vậy, thời gian tới cần tiếp tục củng cố, kiện toàn tổ hòa giải; nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên; đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các ngành, đoàn thể trong giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở.

Có thể khẳng định, hòa giải ở cơ sở không chỉ góp phần giải quyết mâu thuẫn trong cộng đồng mà còn lan tỏa tinh thần đoàn kết, nghĩa tình, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Dương Trường

Báo , Phát thanh và Truyền hình Quảng Ninh